﴿حَرَكَةً فِى حِكْمَةٍ﴾

هم سمانڭ يوزنده، حكمت ايچنده بر حركتى گورمگى آيت أمر ايدييور. أوت غايت عجيب و عظيم او حركات، غايت دقيق و گنيش حكمت ايچنده‌در. ناصلكه بر فابريقه‌نڭ چرخلرينى و طولابلرينى بر حكمت ايچنده چويرن بر صنعتكار، فابريقه‌نڭ عظمت و إنتظامى درجه‌سنده درجهِٔ صنعت و مهارتنى گوسترر. اويله ده: قوجه گونشه، سيّارات ايله برابر فابريقه وضعيتنى ويرن و او مدهش عظيم كره‌لرى صاپان طاشلرى مِثللو و فابريقه چرخلرى گبى أطرافنده دونديرن بر قديرِ ذو الجلالڭ درجهِٔ قدرت و حكمتى، او نسبتده نظره تظاهر ايدر.

﴿َتَلْئُلأً فِى حِشْمَةٍ تَبَسُّمًا فِى زِينَةٍ﴾

يعنى: هم سماوات يوزنده، اويله بر حشمت ايچنده بر پارلامق و بر زينت ايچنده بر تبسّم وار كه· صانعِ ذو الجلالڭ نه قدر معظّم بر سلطنتى، نه قدر گوزل بر صنعتى اولديغنى گوسترر. دونانما گونلرنده كثرتلى ألكتريق لامبالرى، سلطانڭ درجهِٔ حشمتنى و ترقّياتِ مدنيه‌ده درجهِٔ كمالنى گوسترديگى گبى· قوجه سماوات او حشمتلى، زينتلى ييلديزلريله صانعِ ذو الجلالڭ كمالِ سلطنتنى و جمالِ صنعتنى، اويله‌جه نظرِ دقّته گوسترييورلر.

﴿مَعَ اِنْتِظَامِ الْخِلْقَةِ مَعَ اِتِّزَانِ الصَّنْعَةِ﴾

هم دييور كه: سمانڭ يوزنده‌كى مخلوقاتڭ إنتظامنى، دقيق ميزانلر ايچنده مصنوعاتڭ موزونيتنى گور و آڭلا كه: اونلرڭ صانعى نه قدر قدير و نه قدر حكيم اولديغنى بيل. أوت مختلف و كوچك جرملرى وياخود حيوانلرى دونديرن و بر وظيفه ايچون چويرن و بر ميزانِ مخصوص ايله، هر برينى معيّن بر يولده سَوق ايدن بر ذاتڭ درجهِٔ إقتدار و حكمتنى و حركت ايدن جرملرڭ اوڭا درجهِٔ إطاعت و مسخّريتلرينى گوستردكلرى گبى، قوجه سماوات او دهشتلى عظمتيله حدسز ييلديزلريله و او ييلديزلر ده دهشتلى بيوكلكلريله و غايت شدّتلى حركتلريله برابر، ذرّه مقدار و بر ثانيه‌جك قدر حدودلرندن تجاوز ايتمه‌مه‌لرى، بر عاشرهِٔ دقيقه قدر وظيفه‌لرندن گرى قالماملرى، صانعِ ذو الجلاللرينڭ نه قدر دقيق بر ميزانِ مخصوص ايله ربوبيتنى إجرا ايتديگنى نظرِ دقّته گوستررلر. هم ده شو آيت گبى سورهِٔ عَمَّده و سائر آيتلرده بيان اولونان تسخيرِ شمس و قمر و نجومله إشارت ايتديگى گبى:

﴿تَشَعْشُعُ سِرَاجِهَا تَهَلْهُلُ مِصْبَاحِهَا تَلَئْلُؤُ نُجُومِهَا تُعْلِنُ لِاَهْلِ النُّهٰى سَلْطَنَةً بِلَا اِنْتِهَاءٍ﴾