چونكه إنسانڭ بر تك شخصى، باشقه‌سنڭ بر نوعى حكمنده‌در. زيرا فكر نورى، إنسانڭ آمالنه و أفكارينه اويله بر گنيشلك ويرمش كه، ماضى و مستقبلى إحاطه ايدر. دنيايى دخى يوتسه طوق اولماز. سائر نوعلرده فردلرڭ ماهيتى جزئيه‌در، قيمتى شخصيه‌در، نظرى محدوددر، كمالى محصوردر، لذّتى و ألمى آنيدر. بشرڭ ايسه ماهيتى علويه‌در، قيمتى غاليه‌در، نظرى عامدر، كمالى حدسزدر، معنوى لذّتى و ألمى قسمًا دائميدر. اويله ايسه، بِالمشاهده سائر نوعلرده تكرّر ايدن بر چشيد قيامتلر و حشرلر· شو قيامتِ كبراىِ عموميه‌ده، هر شخصِ إنسانى عينيله إعاده ايديله‌رك حشر ايديلمسنه رمز ايدر، خبر ويرر. اوننجى سوزڭ طوقوزنجى حقيقتنده ايكى كرّه ايكى درت ايدر درجه‌سنده قطعيت ايله إثبات ايديلديگندن بوراده إختصار ايدرز.

بشنجى مدار:

بشرڭ جوهرِ روحنده درج ايديلمش غيرِ محدود إستعدادات و او إستعداداتده مندمج اولان غيرِ محصور قابليتلر و او قابليتلردن نشئت ايدن حدسز مَيللر و او حدسز مَيللردن حاصل اولان نهايتسز أمللر و او نهايتسز أمللردن تولّد ايدن غيرِ متناهى أفكار و تصوّراتِ إنسانيه، شو عالمِ شهادتڭ آرقه‌سنده بولونان سعادتِ أبديه‌يه ألنى اوزاتمش، اوڭا گوزينى ديكمش، او طرفه متوجّه اولمش اولديغنى أهلِ تحقيق گورويور. ايشته هيچ يالان سويله‌مه‌ين فطرت و فطرتده‌كى شو قطعى و شديد و صارصيلماز مَيلِ سعادتِ أبديه، سعادتِ أبديه‌نڭ تحقّقنه دائر وجدانه بر حدسِ قطعى ويرييور. اوننجى سوزڭ اون برنجى حقيقتى، بو حقيقتى گوندوز گبى گوسترديگندن قيصه كسييورز.