ايشته او حمّاللرڭ، آووستريايه قارشى (بنم گبى بتون آوروپايه قارشى)

&﴿ (١) بديع الزمانه ظرفادن برى بر گون، عرفانيله متناسب بر أثواب گيمسى لزومندن بحث ايدر. مشارٰ اليه ده: "سز، آووستريايه گويا بويقوت ياپييورسڭز، هم اونڭ گوندرديگى قلپاقلرى گييورسڭز. بن ايسه، بتون آوروپايه بويقوت ياپييورم، اونڭ ايچون يالڭز مملكتمڭ مادّى و معنوى معمولاتنى گييورم" بيورمشدر.﴾|@

بويقوتلرى و أڭ مشوّش و هيجانلى زمانلرده عاقلانه حركتلرنده بو نصيحتڭ تأثيرى اولمشدر. پادشاهه قارشى إرتباطلرينى تعديل ايتمگه و بويقوتاژلرله آوروپايه قارشى حربِ إقتصادى آچمغه سببيت ويرديگمدن، ديمك جنايت ايتدم كه، بو بلايه دوشدم...

دردنجى جنايت:

آوروپا، بزده‌كى جهالت و تعصّب مساعده‌سيله، شريعتى (حاشا و كلاّ) إستبداده مساعد ظن ايتدكلرندن، نهايت درجه‌ده قلبًا اوزولمشدم. اونلرڭ ظنّنى تكذيب ايتمك ايچون، مشروطيتى هركسدن زياده شريعت نامنه آلقيشلادم. لٰكن ينه قورقدم كه، باشقه بر إستبداد تكرار او ظنّى تصديق ايدر دييه، نه قدر قوّتم وارسه آياصوفيه جامعنده مبعوثانه خطابًا فرياد ايتدم. و سويله‌دم كه: مشروطيتى، مشروعيت عنوانى ايله تلقّى و تلقين ايديڭز. تا يڭى و گيزلى و دينسز بر إستبداد، پيس أليله او مباركى أغراضنه سپر ايتمكله لكه‌دار ايتمه‌سين. حرّيتى، آدابِ شريعتله تقييد ايديڭز. زيرا جاهل أفراد و عوامِ ناس قيدسز حرّ اولسه، شرطسز تام سربست اولسه، سفيه و إطاعتسز اولور. عدالت نمازنده قبله‌ڭز درت مذهب اولسون. تا كه، نماز صحيح اوله. زيرا حقائقِ مشروطيتڭ صراحةً و ضمنًا و إذنًا درت مذهبدن إستخراجى ممكن اولديغنى دعوا ايتدم. بن كه، بر عادى طلبه‌يم. علمايه فرض اولان بر وظيفه‌يى اوموزيمه آلدم، ديمك جنايت ايتدم كه، بو طوقادى ييدم.