ايشته شو تمثيل گبى· دنيا سراينڭ، شو كائنات شهرينڭ تخريب و تعميرى ايچون مقتضى وار. فاعل و اوسته‌سى مقتدر. تخريبى ممكن و واقع اولاجق. تعميرى ممكن و واقع اولاجقدر. ايشته شو مسئله‌لر، برنجى أساسدن صوڭره إثبات ايديله‌جكدر.

برنجى أساس

روح، قطعيًا باقيدر. برنجى مقصدده‌كى ملائكه و روحانيلرڭ وجودلرينه دلالت ايدن همان بتون دليللر، شو مسئله‌مز اولان بقاءِ روحه دخى دليلدرلر. بنجه مسئله او قدر قطعيدر كه، فضله بيان عبث اولور. أوت شو عالمِ برزخده، عالمِ أرواحده بولونان و آخرته گيتمك ايچون بكله‌ين حدسز أرواحِ باقيه قافله‌لرى ايله بزم مابيْنمزده‌كى مسافه او قدر اينجه و قيصه‌در كه، برهان ايله گوسترمگه لزوم قالماز. حدّ و حسابه گلمه‌ين أهلِ كشفڭ و شهودڭ اونلرله تماس ايتمه‌لرى، حتّى أهلِ كشف القبورڭ اونلرى گورمه‌لرى، حتّى بر قسم عوامڭ ده اونلرله مخابره‌لرى و عمومڭ ده رؤياىِ صادقه‌ده اونلرله مناسبت پيدا ايتمه‌لرى، مضاعف تواترلر صورتنده عادتا بشرڭ علومِ متعارفه‌سى حكمنه گچمشدر. فقط شو زمانده مادّيون فكرى هركسى سرسم ايتديگندن، أڭ بديهى بر شيده ذهنلره وسوسه ويرمش. ايشته شويله وسوسه‌لرى إزاله ايچون· حدسِ قلبينڭ و إذعانِ عقلينڭ پك چوق منبعلرندن، بر مقدّمه ايله درت منبعنه إشارت ايده‌جگز.

مقدّمه

اوننجى سوزڭ دردنجى حقيقتنده إثبات ايديلديگى گبى· أبدى، سرمدى، مِثلسز بر جمال، ألبته آيينه‌دار مشتاقنڭ أبديتنى و بقاسنى ايستر. هم قصورسز، أبدى بر كمالِ صنعت، متفكّر دلاّلنڭ دوامنى طلب ايدر. هم نهايتسز بر رحمت و إحسان، محتاج متشكّرلرينڭ دوامِ تنعّملرينى إقتضا ايدر. ايشته او آيينه‌دار مشتاق، او دلاّل متفكّر، او محتاج متشكّر· أڭ باشده روحِ إنسانيدر. اويله ايسه، أبد الآباد يولنده· او جمال، او كمال، او رحمته رفاقت ايده‌جك، باقى قالاجقدر.