بر چاريك عصردر بو سؤاللرڭ جوابلرينى بولامييوردم· اوزولويوردم، مضطرب اولويوردم. بڭا ظلم و إشكنجه ياپدقلرينڭ حقيقى سببنى شيمدى بيلدم. بن كمالِ تأثّرله سويلرم كه: بنم صوچم، خدمتِ قرآنيه‌مى مادّى معنوى ترقّياتمه، كمالاته آلَت ياپمقمش.

شيمدى بونى آڭلايورم، حسّ ايدييورم، اللّٰهه بيڭلرله شكر ايدييورم كه:

اوزون سنه‌لر إختيارم خارجنده اولارق خدمتِ ايمانيه‌مى مادّى و معنوى كمالات و ترقّياتمه، عذابدن، جهنّمدن قورتولمقلغمه، حتّى سعادتِ أبديه‌مه وسيله ياپمقلغمه، ياخود هر هانگى بر مقصده آلَت ياپمقلغمه معنوى غايت قوّتلى مانعه‌لر بنى منع ايدييوردى. بو درونى حسلر و إلهاملر بنى حيرتلر ايچنده بيراقدى. هركس خوشلانديغى معنوى مقاماتى و اُخروى سعادتلرى، أعمالِ صالحه ايله قزانمق و بو يوله متوجّه اولمق هركسڭ مشروع حقّى اولديغى، هم ده هيچ كيمسه‌يه هيچ بر ضررى بولونمديغى حالده بن روحًا و قلبًا بو أحوالدن منع ايديلييوردم. رضاىِ إلٰهيدن باشقه فطرى وظيفهِٔ علميه‌نڭ سَوقيله، يالڭز و يالڭز ايمانه خدمت خصوصى بڭا گوستريلدى. چونكه بو زمانده هيچ بر شيئه آلَت و تابع اولميان و هر غايه‌نڭ فوقنده اولان حقائقِ ايمانيه‌يى فطرى عبوديتله، بيلمه‌ينلره، بيلمك إحتياجنده اولانلره تأثيرلى بر صورتده بيلديرمك· بو كشماكش دنياسنده، ايمانى قورتاره‌جق و معنّدلره قطعى قناعت ويره‌جك بو طرزده· يعنى هيچ بر شيئه آلَت اولميه‌جق بر طرزده، بر قرآن درسى ويرمك لازمدر كه· كفرِ مطلقى و متمرّد و عنادجى ضلالتى قيرسين، هركسه قطعى قناعت ويره‌بيلسين. بو قناعت ده بو زمانده، بو شرائط داخلنده، دينڭ هيچ بر شخصى، اُخروى، دنيوى، مادّى و معنوى بر شيئه آلَت ايديلمديگنى بيلمكله حصوله گله‌بيلير. يوقسه قوميته‌جيلك و جمعيتجيلكدن تولّد ايدن دهشتلى دينسزلك شخصيتِ معنويه‌سنه قارشى چيقان بر شخص أڭ بيوك معنوى بر مرتبه‌ده بولونسه، ينه وسوسه‌لرى بتون بتون إزاله ايده‌مز. چونكه ايمانه گيرمك ايسته‌ين معنّدڭ نفسى و أناسى دييه‌بيلير كه: "او شخص دهاسيله، خارقه مقاميله بزى قانديردى." بويله دير و ايچنده شبهه‌سى قالير.