ايكنجى وجه:

إنسان، جزئى إراده‌سيله و آزيجق علميله و كوچوجك قدرتيله و ظاهرى مالكيتيله و خانه‌سنى بنا ايتمه‌سيله، بو كائنات اوسته‌سنڭ مالكيتنى و صنعتنى و إراده‌سنى و قدرتنى و علمنى، كائناتڭ بيوكلگى نسبتنده آڭلار، آيينه‌دارلق ايدر.

اوچنجى وجهده‌كى آيينه‌دارلغڭ ايكى يوزى وار:

بريسى، أسماءِ إلٰهيه‌نڭ آيرى آيرى نقشلرينى كندنده گوسترمكدر. عادتا إنسان، جامعيتيله كائناتڭ كوچك بر فهرسته‌سى و بر مثالِ مصغّره‌سى حكمنده اولوب، عموم أسمانڭ نقشلرينى گوسترييور.

ايكنجى يوزى، شئوناتِ إلٰهيه‌يه آيينه‌دارلق ايدر. يعنى كندى حياتيله ذاتِ حىّ قيّومڭ حياتنه إشارت ايتديگى گبى، كندى حياتنده إنكشاف ايدن سمع و بصر گبى طويغولرڭ واسطه‌سيله، ذاتِ حىّ قيّومڭ سمع و بصر گبى صفتلرينه آيينه‌دارلق ايدر، بيلديرر. هم إنسان حياتنده بولونان و إنكشاف ايتمه‌ين و حسّ و حسّاسيت صورتنده غليان ايدن و كثرتلى بر صورتده اولان چوق اينجه حياتى طويغولر، معنالر و حسلر واسطه‌سيله، ذاتِ حىّ قيّومڭ شئوناتِ قدسيه‌سنه آيينه‌دارلق ايدر. مثلا: او حسّاسيت ايچنده· سومك، إفتخار ايتمك، ممنون اولمق، مسرور اولمق، مفرّح اولمق گبى معنالر ايله ذاتِ أقدسڭ قدسيتنه و غناىِ مطلقنه مناسب و لايق اولمق شرطيله، او نوعدن اولان شئوناتنه آيينه‌دارلق ايدر.

هم إنسان، ناصلكه حياتِ جامعه‌سيله ذاتِ ذو الجلالڭ صفات و شئوناتنه بر مقياسِ معرفتدر و جلوهِٔ أسماسنه بر فهرسته‌در و شعورلى بر آيينه‌در.. و هكذا چوق جهتلرله ذاتِ حىّ قيّومه آيينه‌دارلق ايدر. اويله ده: إنسان، شو كائناتڭ حقائقلرينه بر واحدِ قياسيدر، بر فهرسته‌در، بر مقياسدر و بر ميزاندر. مثلا: كائناتده لوحِ محفوظڭ غايت قطعى بر دليلِ وجودى و بر نمونه‌سى، إنسانده‌كى قوّهِٔ حافظه‌در و عالمِ مثالڭ وجودينه قطعى دليل و نمونه، قوّهِٔ خياليه‌در

&﴿ (حاشيه): أوت ناصلكه إنسانڭ عناصرلرى، كائناتڭ عنصرلرندن· و كميكلرى، طاش و قيالرندن· و صاچلرى نبات و أشجارندن· و بدننده جريان ايدن قان و گوزندن، قولاغندن، بورنندن و آغزندن آقان آيرى آيرى صولرى، أرضڭ چشمه‌لرندن و معدنى صولرندن خبر ويرييورلر، دلالت ايدوب اونلره إشارت ايدييورلر. عينًا اويله ده· إنسانڭ روحى عالمِ أرواحدن و حافظه‌لرى لوحِ محفوظدن و قوّهِٔ خياليه‌لرى عالمِ مثالدن.. و هكذا هر بر جهازى بر عالمدن خبر ويرييورلر. و اونلرڭ وجودلرينه قطعى شهادت ايدرلر.﴾|@

و كائناتده‌كى روحانيلرڭ بر دليلِ وجودى و نمونه‌سى، إنسانده‌كى قوّه‌لردر و لطيفه‌لردر و هكذا... إنسان، كوچك بر مقياسده، كائناتده‌كى حقائقِ ايمانيه‌يى شهود درجه‌سنده گوستره‌بيلير.