canileri affetmek gibi bir harekette bulunmak, batıl cinayetlerinin çoğalmasına vesiyle olur. İnsanları yaratan Allah, onların ıslâhı için hangi müeyyidenin daha uygun olacağını bilir. Ayrıca katle sebebiyet verecek bir şey yapmak da kısası gerektirir. Meselâ iki kişinin "falân adam filân adamı öldürdü" diye şahitlik yapmaları üzerine şer'î mahkeme, kâtil olarak bilinen kimseye karşı kısas cezasını tatbik ettikten sonra şahitlik yaparak, "biz yalan söyledik, o adam kâtil değildi" diye bir itirafta bulunsalar, o zaman onların idamı da gerekir.

Birkaç kişi, beraberce birisini öldürseler kısas cezası birisine değil, hepsine tatbik edilecektir. Katil (öldürme işi) ne ile olmuş ise kısas da aynen onunla tatbik edilecektir. Ancak katil sihir ve livata gibi İslâm'ın yasakladığı bir şey ile olmuşsa o zaman kâtilin idamı normal bir şekilde icra edilir.

Maktulün tüm vârisleri veya bir kısmı "amden katil cinayetini işleyen kimseyi öldürmeyip diyet alacağız" deseler, kısas hakkı sâkıt olur. Hattâ verese ittifakla "biz katili affettik onu ne öldürür ne de diyet alırız" deseler zimmetinde hiçbir şey kalmaz. Böyle bir halde kâtilin yapacağı şey, sadece Allah'a yalvarıp tevbe etmektir.

Bir kimze Zeydi tutar, Amr da gelip onu öldürürse, kâtilin (Amr'ın) cezası idam, onu tutanın da cezası hakimin uygun gördüğü hapistir. Yani hâkimin takdirine bağlıdır. Bir kimse Zeyd'i öldürmek için birisini zorlar ve o da onu öldürürse, kısas, hem zorlayan hem de zorlanan kimsenin hakkında tatbik edilecektir.

2 - Şibhü'l-amd; Değnek, kamçı ve tokat gibi normal olarak öldürücü olmayan bir şey ile birisini vurup öldürmektir. Kâtil, öldürme gayesinde olmadığı ve öldürücü bir âlet de kullanmadığı için hakkında kısas kanunu tatbik edilmez. Ancak diyet gerekir. Diyet, 100 deveden ibarettir. Şayet deve de bulunmazsa - bu zamanda olduğu gibi, - hadiste de vârid olduğu üzere diyet, 1000 Dinar altın veya 12.000 dirhemdir. Kavl-i cedide göre 100 devenin kıymeti takdir edilip verilecektir.

3 - Hata; Tavşan, keklik veya bir hedefe, meselâ tüfek sıkmak veya kılıcın keskin olmıyan bir tarafı ile birisine vurmak