الحاصل: بر جنسڭ بتون أنواعى، بر نوعڭ بتون أفرادى أعضاىِ أساسيده موافقت و مشابهتلرى ناصل إثبات ايدرلر كه، تك بر صانعڭ مصنوعلريدر. چونكه وحدتِ قلم و إتّحادِ سكّه اويله ايستر. اويله ده: بو مشهود سهولتِ مطلقه و كلفتسزلك، وجوب درجه‌سنده ايجاب ايدر كه· بر صانعِ واحدڭ أثرلرى اولسون. يوقسه إمتناع درجه‌سنه چيقان بر صعوبت، او جنسى إنعدامه و او نوعى عدمه گوتوره‌جكدى.

والحاصل: جنابِ حقّه إسناد ايديلسه، بتون أشيا بر تك شى گبى بر سهولت پيدا ايدر. أگر أسبابه إسناد ايديلسه هر بر شى، بتون أشيا قدر صعوبت پيدا ايدر. مادام اويله‌در· كائناتده شو گورونن فوق العاده اوجوزلق و شو گوز اوڭنده‌كى حدسز مبذوليت، سكّهِٔ وحدتى گونش گبى گوسترر. أگر غايت مبذوليتله ألمزه گچن شو ميوه‌لر، واحدِ أحدڭ مالى اولمازسه، بتون دنيايى ويرسه ايدك، بر تك نارى ييه‌مزدك.

اوننجى لمعه:

تجلّئِ جماليه‌يى گوسترن حيات· ناصل بر برهانِ أحديتدر، بلكه بر چشيد تجلّئِ وحدتدر. تجلّئِ جلالى إظهار ايدن ممات دخى، بر برهانِ واحديتدر. أوت مثلا

﴿وَ ِللّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى﴾

ناصلكه گونشه قارشى پارلايان و آقان بيوك بر ايرماغڭ قبارجقلرى و زمين يوزينڭ متلمّع شفّافاتى، گونشڭ عكسنى و ايشيغنى گوسترمك صورتيله گونشه شهادت ايتدكلرى گبى، او قطراتڭ و شفّافاتڭ غروبيله، گيتمه‌لريله برابر آرقه‌لرندن يڭى گلن قطرات طائفه‌لرى و شفّافات قبيله‌لرى اوستنده ينه گونشڭ جلوه‌لرى حشمتله دوامى و ايشيغنڭ تجلّيسى و نقصانسز إستمرارى قطعيًا شهادت ايدر كه: سونوب يانان، دگيشوب تازه‌له‌نن، گلوب پارلايان مثالى گونشجكلر و ايشيقلر و نورلر· بر باقى، دائمى، عالى، تجلّيسى زوالسز بر تك گونشڭ جلوه‌لريدر. ديمك او پارلايان قطراتلر· ظهوريله و گلمه‌لريله گونشڭ وجودينى گوستردكلرى گبى· غروبلريله، زواللريله، گونشڭ بقاسنى و دوامنى و برلگنى گوسترييورلر.