اوچنجى مبحث:

قدره ايمان، ايمانڭ أركانندندر. يعنى: "هر شى، جنابِ حقّڭ تقديريله‌در." قدره دلائلِ قطعيه او قدر چوقدر كه، حدّ و حسابه گلمز. بز، بسيط و ظاهر بر طرز ايله شو ركنِ ايمانىيى، نه درجه قوّتلى و گنيش اولديغنى، بر مقدّمه ايله گوستره‌جگز.

مقدّمه:

هر شى وجودندن أوّل و وجودندن صوڭره يازيلديغنى

﴿وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ اِلَّا فِى كِتَابٍ مُبِينٍ﴾

گبى، پك چوق آياتِ قرآنيه تصريح ايدييور و شو كائنات دينلن، قدرتڭ قرآنِ كبيرينڭ آياتى دخى شو حُكمِ قرآنىيى، نظام و ميزان و إنتظام و تصوير و تزيين و إمتياز گبى آياتِ تكوينيه‌سيله تصديق ايدييور. أوت شو كائنات كتابنڭ منظوم مكتوباتى و موزون آياتى شهادت ايدر كه، هر شى يازيليدر.

امّا وجودندن أوّل هر شى مقدّر و يازيلى اولديغنه دليل، بتون مبادى و چكردكلر و مقادير و صورتلر، برر شاهددر. زيرا هر بر تخم و چكردكلر، "كاف نون" تزگاهندن چيقان برر لطيف صندوقچه‌در كه، قدرله ترسيم ايديلن بر فهرسته‌جك، اوڭا توديع ايديلمشدر كه· قدرت، او قدرڭ هندسه‌سنه گوره ذرّاتى إستخدام ايدوب، او تخمجقلر اوستنده قوجه معجزاتِ قدرتى بنا ايدييور. ديمك بتون آغاجڭ باشنه گله‌جك بتون واقعاتى ايله چكردگنده يازيلى حكمنده‌در. زيرا تخملر مادّةً بسيطدر، بربرينڭ عينيدر، مادّةً بر شى يوقدر.