استاد أميرطاغنده دائمى ترصّد آلتنده بولونويوردى. آچيق هوالرده گزمگه چيقاردى. استادڭ، بهار و ياز موسملرنده مطلقا قيرلره چيقمق عادتى ايدى. يالڭز باشنه گيدر، بر قاچ ساعت قالير، صوڭره أوينه دونردى. قيرلره چيقديغى زمان، چوق دفعه آرقه‌سندن تعقيب ايتديريليردى. بعضًا بكجيلر، بعضًا ژاندارمه‌لر تعقيب ايدردى. حتّى بر دفعه آرقه‌سندن قورشون آتديرلمش، فقط إصابت ايتمه‌مشدر. بر گون بر رسمى مأمور، آرقه‌سندن قوشارق، "طيشارى چيقمق ياساق! باشڭه بره قويامازسڭ، صاريق صارامازسڭ!" دييه متحكّمانه و متجاوزانه إفاده‌لر قوللانمش. استاد ده گرىيه دونمشدر. بو طرز معامله‌لر چوقدر.

استادڭ أميرطاغده‌كى خدمتى و مشغله‌سى، باشقه يرلرده اولديغى گبى، يالڭز بر وظيفه‌يه منحصر دگلدى. گرك لاحقه‌لرده‌كى مكتوبلردن، گرك زيارتنه گلن دوستلرڭ و أسكى علم آرقداشلرى و طلبه‌لرينڭ إخبارندن و گركسه ده كندينه ياقيندن علاقه‌دار اولان طلبه، قومشو و خلقلرڭ مشاهداتندن آڭلاشيلييور كه: حقّه متوجّه، حقيقتدن نبعان ايدن متعدّد خدمتلرى، وظيفه‌لرى واردى و هر بر گونده ده بو وظيفه‌لرينى ايفايه چاليشيردى. حقائقِ قرآنيه نورلرى اولان سوزلر، لمعه‌لر گبى أثرلرينى تأليف، تصحيح و نشر ايله مشغول اولمقله برابر كلماتِ قدرت اولان مصنوعات و موجوداتى سير و تماشايه، كتابِ كائناتى مطالعه‌يه چوق مشتاق ايدى. زمين يوزنده يازيلان، بهار صحيفه‌سنده تشهير ايديلن رحمت و حكمتڭ معجزه‌لى أثرلرينى، أشجار و نباتات و حيواناتده‌كى صنعتِ إلٰهيه‌نڭ خارقه‌لرينى، سيمالرنده پاريلدايان توحيد سكّه‌لرينى اوقومغه زياده‌سيله مفتون ايدى. بويله‌جه، حقائقِ ايمانيه‌نڭ، معرفت اللّٰهڭ نهايتسز اُفقلرنده حقّ اليقين مرتبه‌سنده قناد آچوب گزييوردى.

أساسًا قرآندن آلديغى مسلگنڭ بر أساسى، تفكّردر. أثرلرنده إنسانى دائما تفكّره سَوق ايدر و تفكّرى درس ويرر. علم و تفكّر ايله قزانيلان معرفتِ إلٰهيه‌نڭ، روح ايچون كائنات وسعتنده بر گنيشلك تأمين ايتديگنى و

﴿وَ فِى كُلِّ شَيْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ﴾

هر بر شيده صانعِ واحده إشارتلر، دليل و آيتلر بولونديغنى إفاده ايدر·

﴿تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ﴾

سرّينه گوره حركت ايدردى.

٭ ٭ ٭