هر هانگى بر كتابى ألنه آليرسه، آڭلاردى. يگرمى درت ساعت ظرفنده "جمع الجوامع"، "شرح المواقف "، "ابن الحجر" گبى كتابلرڭ ايكى يوز صحيفه‌سنى، كندى كندينه آڭلامق شرطيله مطالعه ايدردى. او درجه علمه طالمشدى كه، حياتِ ظاهرى ايله هيچ علاقه‌دار گورونمزدى. هانگى علمدن اولورسه اولسون صوريلان سؤاله تردّدسز درحال جواب ويرردى.

٭ ٭ ٭

او زمانكى حياتنه قيصه بر باقيش

أوّلا: حكماىِ اشراقيّونڭ مسلكلرينه سلوك ايده‌رك، زهد و رياضته باشلادى. حكماىِ اشراقيّون، تدريج قانونى موجبنجه وجودلرينى رياضته آليشديرمشلردى. او ايسه تدريجه رعايت ايتميه‌رك بردن بره رياضته طالدى. گون گچدكجه، وجودى تحمّل ايتميه‌رك ضعيف دوشمگه باشلادى. اوچ گونده بر پارچه أكمكله إداره ايدييوردى. علماىِ اشراقيّونڭ، "رياضتڭ كوشايشِ فكره خدمت ايتديگى" نظريه‌سى اوزرينه، اونلر گبى ياپاجغم دييه چاليشييوردى.