ايشته بو عجز ايچنده‌كى قدرت و ضعف ايچنده‌كى قوّت و فقر ايچنده‌كى ثروت و غنا و جمود و جهل ايچنده‌كى حيات و شعور· بِالبداهه و بِالضروره بر قديرِ مطلق و قوِىِّ مطلق و غنىِّ مطلق و عليمِ مطلق و حىِّ قيّوم بر ذاتڭ وجوبِ وجودينه و وحدتنه قارشى هر طرفدن پنجره‌لر آچار. هيئتِ مجموعه‌سيله بيوك بر مقياسده بر جادّهِٔ نورانيه‌يى گوسترر. ايشته أى طبيعت باتاقلغنه دوشن غافل! أگر طبيعتى بيراقوب قدرتِ إلٰهيه‌يى طانيمازسه‌ڭ· هر بر شيئه، حتّى هر بر ذرّه‌يه، حدسز بر قوّت و قدرت و نهايتسز بر حكمت و مهارت، بلكه أكثر أشيايى گوره‌جك، بيله‌جك، إداره ايده‌جك بر إقتدار، هر شيده بولونديغنى قبول ايتمك لازم گلير.

اون بشنجى پنجره

﴿اَلَّذِى اَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ﴾

سرّنجه: هر شيئه، او شيئڭ قابليتِ ماهيتنه گوره كمالِ ميزان و إنتظام ايله بيچيلوب حسنِ صنعت ايله ترتيب ايديلوب، أڭ قيصه يولده، أڭ گوزل بر صورتده، أڭ خفيف بر طرزده، إستعمالجه أڭ قولاى بر شكلده، (مثلا قوشلرڭ ألبسه‌لرينه و هر وقت تويلرينى قولايجه اويناتمه‌لرينه و إستعمال ايتمه‌لرينه باق) هم إسرافسز حكمتلى بر طرزده وجود ويرمك، صورت گيديرمك، أشيا عددنجه ديللر ايله بر صانعِ حكيمڭ وجوبِ وجودينه شهادت و بر قديرِ عليمِ مطلقه إشارت ايدرلر.