ايكنجى نكته:

نوعِ إنسانده، خصوصًا يوكسك طبقه‌سنده، مسلكلرى آيرى آيرى حدسز ذاتلرده، غايت أساسلى بر صورتده بولونان شديد بر عشقِ لاهوتى و قوّتلى بر محبّتِ ربّانيه، بِالبداهه مِثلسز بر جماله إشارت، بلكه شهادت ايدر. أوت بويله بر عشق، اويله بر جماله باقار، إقتضا ايدر. و اويله بر محبّت، بويله بر حسن ايستر. بلكه بتون موجوداتده لسانِ حال و لسانِ قال ايله ايديلن عموم حمد و ثنالر، او أزلى حسنه باقييور، گيدييور. بلكه شمسِ تبريزى گبى بر قسم عاشقلرڭ نظرنده بتون كائناتده بولونان عموم إنجذابلر، جذبه‌لر، جاذبه‌لر، جاذبه‌دار حقيقتلر· أزلى و أبدى بر حقيقتِ جاذبه‌داره إشارتلردر. و أجرامى و موجوداتى مولوىمثال پروانه گبى رقص و سماعه قالديران جذبه‌دارانه حركات و دوران، او حقيقتِ جاذبه‌دارڭ جمالِ قدسيسنڭ حكمدارانه تظاهراتى قارشيسنده عاشقانه و وظيفه‌دارانه بر مقابله‌در.

اوچنجى نكته:

بتون أهلِ تحقيقڭ إجماعيله وجود خيرِ محضدر، نوردر· عدم شرِّ محضدر، ظلمتدر. بتون خيرلر، اييلكلر، گوزللكلر، لذّتلر (تحليل نتيجه‌سنده) وجوددن نشئت ايتدكلرينى و بتون فنالقلر، شرلر، مصيبتلر، ألملر (حتّى معصيتلر) عدمه راجع اولديغنى أهلِ عقل و أهلِ قلبڭ بيوكلرى إتّفاق ايتمشلر.

أگر ديسه‌ڭ:

مادام بتون گوزللكلرڭ منبعى وجوددر، وجودده كفر و أنانيتِ نفسيه دخى وار؟

الجواب:

كفر ايسه حقائقِ ايمانيه‌يى إنكار و نفى اولديغندن عدمدر. أنانيتڭ وجودى ايسه، حقسز تملّك و آيينه‌دارلغنى بيلمه‌مك و موهومى محقّق بيلمكدن ايلرى گلديگندن، وجود رنگنى و صورتنى آلمش بر عدمدر.