هم إنسانيتى ويردى· او إنسانيت ايله او نعمتِ وجود معنوى و مادّى عالملرده إنكشاف ايده‌رك إنسانه مخصوص طويغولرله او گنيش سفره‌لردن إستفاده يولنى آچدى. هم إسلاميتى بڭا إحسان ايتدى. او إسلاميت ايله او نعمتِ وجود، عالمِ غيب و شهادت قدر گنيشلندى. هم ايمانِ تحقيقىيى إنعام ايتدى. او ايمان ايله او نعمتِ وجود، دنيا و آخرتى ايچنه آلدى. هم او ايمانده معرفت و محبّتنى ويردى. او معرفت و محبّتله او نعمتِ وجود ايچنده دائرهِٔ ممكناتدن عالمِ وجوبه و دائرهِٔ أسماءِ إلٰهيه‌يه قدر حمد و ثنا ايله إستفاده ايچون أللرينى اوزاته‌بيلير بر مرتبه إحسان ايتدى. هم خصوصى اولارق بر علمِ قرآنى و حكمتِ ايمانيه ويردى. و او إحسان ايله چوق مخلوقات اوستنه بر تفوّق ويردى و سابق نقطه‌لر گبى چوق جهتلرله اويله بر جامعيت ويرمش كه، أحديتنه و صمديتنه تام بر آيينه و كلّى و قدسى ربوبيتنه گنيش و كلّى بر عبوديت ايله مقابله ايده‌بيلن بر إستعداد ويرمش.

و أنبيالرله إنسانلره گوندرديگى بتون مقدّس كتابلرڭ و صحفلرڭ و فرمانلرڭ إجماعيله و بتون أنبيا و أوليا و أصفيانڭ إتّفاقيله، بو بنده‌كى بولونان أمانتى و هديه‌سى و عطيّه‌سى اولان وجوديمى و حياتمى و نفسمى (آيتِ قرآنيه‌نڭ نصّى ايله) بندن صاتون آلييور. تا كه، أليمده فائده‌سز ضايع اولماسين و إعاده ايتمك اوزره محافظه ايدوب صاتمق بهاسنه سعادتِ أبديه‌يى و جنّتى ويره‌جگنى قطعى بر صورتده چوق تكرار ايله وعد و عهد ايتديگنى علم اليقين و تام ايمان ايله آڭلادم.

و بويله حدسز حيوانات و نباتاتڭ يوز بيڭلر نوعلرينڭ و چشيدلرينڭ صورتلرينى "فتّاح" إسميله محدود و متشابه قطره‌لردن و حبّه‌لردن غايت قولاى و چابوق و مكمّل آچان و إنسانه سابقًا بيان ايتديگمز گبى حيرت ويريجى بو قدر أهمّيت ويرن و ربوبيتڭ أهمّيتلى ايشلرينه مدار ياپان بر ذاتِ ذو الجلال والإكرام اولان ربّم وار اولديغنى و گله‌جك بهارڭ ايجادى گبى قولاى و قطعى و محقّق بر صورتده حشرى ايجاد و جنّتى إحسان و سعادتِ أبديه‌يى خلق ايده‌جگنى بو آيتِ حسبيه‌دن درس آلدم. أليمدن گلسه ايدى بِالفعل و گلمديگى ايچون بِالنيّت، بِالتصوّر، بِالخيال بتون مخلوقات ديللريله

﴿حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ﴾

ديدم و أبد الآبدين دائما تكرار ايتمك ايسته‌يورم.