ايكنجى لمعه:

صاييسز خاتملردن جانلى مخلوقاته وضع ايديلن حيات خاتمنه باقڭز! أوت جانلى بر مخلوق، جامعيتى إعتباريله، كائناته كوچك بر مثالدر، شجرهِٔ عالمه گوزل و طاتلى بر ميوه‌در، كون و وجوده بر نُوَه‌در كه، جنابِ حق او نُوَه‌ده پك چوق عالملرڭ ئورنكلرينى درج ايتمشدر. صانكه او ذىحيات غايت حكيمانه معيّن نظاملر ايله بتون وجودلردن صاغيلمش بر قطره ويا بر نقطه‌در. بو إعتبارله بر ذىحياتى خلق ايتمك، بتون كائناتى يدِ تصرّفنه آلان جنابِ حقدن ماعدا هيچ بر شيئه إسناد ايديله‌مز.

أوت عقلى بوزولميان بر شخص، تأمّلى نتيجه‌سنده آڭلار كه: مثلا بال آريسنى پك چوق شيلره فهرسته ياپان و كتابِ كائناتڭ أكثر مسائلنى إنسانڭ ماهيتنده يازان و اينجير نُوَه‌سنده اينجير آغاجنڭ پروغرامنى درج ايدن و إنسانڭ قلبنى بيڭلرجه عالملره ئورنك و پنجره ياپان و بشرڭ قوّهٔ حافظه‌سنده تاريخِ حياتنى تعلّقاتيله برابر يازان، آنجق و آنجق هر شيئى يارادان خالق اولابيلير. و بويله بر تصرّف، يالڭز و يالڭز ربّ العالمينه مخصوص بر خاتمدر.

اوچنجى لمعه:

جنابِ حقّڭ جانلى مخلوقاته باصديغى حيات خاتمنڭ غيرِ متناهى نقش و كيفيتلرندن بر نمونه‌يى گوستره‌جگز. شويله كه:

ناصل كه صويڭ قطره‌لرندن، شيشه‌نڭ پارچه‌لرندن طوت، سيّار ييلديزلره قدر شفّاف ويا شفّاف گبى هر شيده شمسڭ جلوه‌لرندن شمسه مخصوص بر طرّه، بر جلوه بولونور. كذالك شمسِ أزلينڭ ده بتون جانلى مخلوقاتده "إحيا و نفخِ حيات" جهتيله بر تجلّئِ أحديتى واردر كه، بتون أسباب إقتدار و إختيار صاحبى اولدقلرى فرض ايديلسه دخى، او سكّه‌نڭ نه مِثلنى و نه تقليدينى، نه منفردًا و نه مجتمعًا ياپمقدن عاجزدرلر. بوڭا بناءً شفّاف شيلرده گورونن او تمثاللر شمسڭ تمثالى اولوب، شمسدن او شفّاف شيلره إنعكاس ايتمش اولدقلرينه حكم ايديلمديگى تقديرده، او صاييسز قطره‌لرده و ذرّه‌لرده هر بريسنده حقيقى بر شمسڭ مادّه‌سيله موجود بولونديغنه حكم ايتمك لازم گلير.