لفظى تضمّن ايدر پك واسع إحتمالات· هم وجوهِ كثيره كه، هر برى نظرِ بلاغتده مستحسن، عربيه‌جه صحيح، سرِّ تشريعى لايق گورويور آنى.

معناسنده: مشاربِ أوليا، أذواقِ عارفينى، مذاهبِ سالكين، طُرُقِ متكلمين، مناهجِ حكما، او إعجازِ بيانى

بردن إحاطه ايتمش، هم ده تضمّن ايتمش. دلالتنده وسعت، معناسنده گنيشلك. بو پنجره ايله باقسه‌ڭ، گورورسڭ نه گنيشدر ميدانى!

أحكامده‌كى إستيعاب: شو خارقه شريعت اوندن اولمش إستنباط. سعادتِ داريْنڭ بتون دساتيرينى، بتون أسبابِ أمنى،

إجتماعى حياتڭ بتون روابطنى، وسائلِ تربيه، حقائقِ أحوالى بردن تضمّن ايتمش اونڭ طرزِ بيانى.

علمنده‌كى إستغراق: هم علومِ كونيه، هم علومِ إلٰهى، اونده مراتبِ دلالات، رموز ايله إشارات، سوره‌لر سورلرنده جمع ايتمشدر جنانى.

مقاصد و غاياتده: موازنت، إطّراد، فطرت دساتيرينه مطابقت، إتّحاد· تمام مراعات ايتمش، حفظ أيله‌مش ميزانى.

ايشته لفظڭ إحاطه‌سنده، معنانڭ وسعتنده، حكمڭ إستيعابنده، علمڭ إستغراقنده، موازنهِٔ غاياتده جامعيتِ پرشانى.

دردنجى عنصر ايسه:

هر عصرڭ درجهِٔ فهمنه، أدبى رتبه‌سنه، هم هر عصرده‌كى طبقاته، درجهِٔ إستعداد، رتبهِٔ قابليت نسبتنده ايدييور بر إفاضهِٔ نورانى.

هر عصره، هر عصرده‌كى هر طبقه‌يه قپوسى كشاده. گويا هر دمده، هر يرده تازه نازل اولويور او كلامِ رحمانى.

إختيارلندقجه زمان، قرآن ده گنجله‌شيور. رموزى هم توضّح ايدر، طبيعت و أسبابڭ پرده‌سنى ده ييرتار او خطابِ يزدانى.