برنجى ورطه‌نڭ برنجى مسئله‌سى: نفى و إثبات مسائلنى.. ايكنجيسى: ايمانڭ ماهيتى ايله كفرڭ ماهيتنى و إعتقاداتِ كفريه‌نڭ ايكى قسم اولديغنى و ايكنجيسنڭ ده ايكى قسم اولديغنى و بو ايكنجى قسمڭ ده نفى مسئله‌سنڭ ايكى قسمه آيريلديغنى پك اينجه‌لكلرله و چوق گوزللكلرله إقناع ايدر بر صورتده ايضاح ايدر.

ايكنجى ورطه‌نڭ برنجى مسئله‌سى: عظمت كبريا و نهايتسزلك جهتيله گلن جهل و غرور ايچنده‌كى ضلالتڭ غيرِ معقوليتنى و ايمانده‌كى معقوليتى، هم عظمت كبريانڭ ايمانده حدسز مرتبه‌لر بولونماسنه سبب، هم بر وسيلهِٔ إحتجاب اولديغنى..

ايكنجى مسئله‌سى: ايمانى مسائلڭ فوق الحدّ عظمتنى چوق قولاى قبول ايتديرن برهانلرى ذكر ايدر.

برنجى مقام:

﴿تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوَاتُ السَّبْعُ﴾

إلخ... آيتِ كبرانڭ عربجه اولارق تفسيرى اولوب، ايكنجى مقامڭ مرتبه‌لرينڭ نهايتلرينه قسمًا درج ايديلمش اولمقله مستقل يازيلمامشدر.

ايكنجى مقام:

ايكى بابه آيريلان اوتوز اوچ مرتبه‌در.

برنجى باب:

واجب الوجودڭ وجودينه دلالت ايدن اون طوقوز مرتبه‌ده‌كى براهينِ الوهيتى گوسترر.

برنجى مرتبه‌ده سماواتده‌كى برهانلردن، ايكنجيده جوِّ آسمانده، اوچنجيده كُرهِٔ أرضده، دردنجيده دڭز و نهرلرده، بشنجيده طاغ و صحرالرده، آلتنجيده اوچ بيوك كلّى حقيقتى گوسترن أشجار و نباتاتده، يدنجيده اوچ معظّم حقيقت مشاهده ايديلن حيوانات و طيور عالمنده، سكزنجيده حق اولدقلرينه دائر طوقوز حجّت سرد ايديلن أنبيالرڭ مجلسلرنده، طوقوزنجيده حدسز محقّقلرڭ درسخانه‌لرنده، اوننجيده ميليونلر مرشدلرڭ ذكرخانه‌لرنده، اون برنجيده بىنهايه ملائكه‌لرڭ لساننده، اون ايكنجى و اون اوچنجيده عالمِ برزخه گيدن حدسز عقولِ مستقيمه و قلوبِ منوّره أصحابنڭ إتّفاقنده، اون درت و اون بشنجيده بش حقيقتله ثبوت و حقيقتى إفاده ايديلن وحيلرده و وحيدن فرقلى اولوب ماهيتى و نتيجه‌سى درت نوردن تركّب ايتديگى ايضاح ايديلن صادق إلهاملرده، اون آلتنجيده محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلامڭ قيمت و حقّانيتنى و إخباراتنڭ طوغريلغنى گوسترن حدسز دليللردن طوقوز كلّى دليلنده و طوقوزنجى دليلڭ آلداتماز و آلدانماز اوچ إجماعنده، اون يدينجيده كلام اللّٰه اولان قرآنڭ عظمتنه شهادت ايدن آلتى نقطه‌سنده، اون سكزنجيده كائناتڭ هيئتِ مجموعه‌سنده گورولن عظمتنه مناسب ايكى بيوك حقيقتنده، اون طوقوزنجيده أسماءِ حسنىده ظاهر و بارز گورولن ايكى بيوك حقيقتله پك گنيش بر صورتده براهينِ الوهيتى ايضاح ايدر.