اوچنجيسى: أگر بتون أشيانڭ ايجادى بر ذاتِ فردِ واحده ويريلسه، بر تك شى گبى قولاى اولديغنى· و أگر أسبابه و طبيعته حواله ايديلسه، بر تك شيئڭ وجودى عموم أشيا قدر مشكلاتلى اولديغنى، اوچ شيرين تمثيل ايله ايضاح ايدر.

برنجى تمثيل: بيڭ نفره عائد بر وضعيت و إداره، او بيڭ نفرى إداره ايدن بر ضابطه حواله ايديلسه و بر نفر ده اون ضابطڭ إداره‌سنه ويريلسه، بيڭ نفرڭ إداره‌سنڭ نه قدر قولاى اولديغنى و بر نفرڭ إداره‌سنڭ نه قدر مشكلاتلى اولديغنى..

ايكنجى تمثيل: آياصوفيه گبى قبّه‌لى بر جامعڭ قبّه‌سنده‌كى طاشلرڭ معلّقده طورمالرى و او وضعيتى تشكيل ايتمه‌لرى طاشلردن ايسته‌نيلسه، نهايت درجه‌ده صعوبتلى اولديغنى· و بر اوسته‌دن او وضعيت ايسته‌نيلسه، نهايت درجه‌ده قولاى اولديغنى..

اوچنجى تمثيل: كُرهِٔ أرض، ذاتِ فردِ واحدڭ بر مأمورى اولارق حركت ايتسه، او حركتدن حاصل اولان حشمتلى و عظمتلى نتيجه‌لرڭ غايت سهولتله حصولى) وحدتده‌كى قولايلغى گوسترديگى گبى· شرك و كفر يولنده عين نتيجه‌لرى إستحصال ايتمك ايچون، كُرهِٔ أرضدن ميليونلر دفعه بيوك، حدسز حسابسز جِرملرى حدودسز بر مسافه‌ده كُرهِٔ أرضڭ أطرافنده، هم كُرهِٔ أرضڭ محورِ يوميسى اوزرنده‌كى دورى گبى يگرمى درت ساعتده بر دفعه· هم محورِ سنويسى اوزرنده‌كى دورى گبى هر سنه‌ده بر دفعه طولاشديرمق گبى صعوبت و مشكلاتڭ أڭ دهشتليسى اولان بر وضعيتنى قبول ايتمك لازم گلديگنى.. و أسباب و طبيعته ايجاد ويرنلر "كتاب، ساعت، فابريقه و سراى مثاللريله" أجهليتلرڭ أڭ آنتيقه‌سنى إرتكاب ايتدكلرينى ايضاح ايدر.