طوقات ييه‌جكسڭ." عدالته باشنى أگديرر. إختيارلره دير: "سنڭ ألڭدن چيقمش بتون سعادتلرڭدن چوق يوكسك و دائمى بر اُخروى سعادت و تازه، باقى بر گنجلك سنى بكله‌يورلر. اونلرى قزانمغه چاليش." آغلاماسنى گولمگه چويرر. بونلره قياسًا جزئى و كلّى هر بر طائفه‌ده حسنِ تأثيرينى گوسترر، ايشيقلانديرر. نوعِ بشرڭ حياتِ إجتماعيه‌سيله علاقه‌دار اولان إجتماعيون و أخلاقيونلرڭ قولاقلرى چينلاسين! ايشته ايمانِ آخرتڭ بيڭلر فائده‌لرندن إشارت ايتديگمز بش آلتى نمونه‌لرينه سائرلرى قياس ايديلسه قطعى آڭلاشيلير كه· ايكى جهانڭ و ايكى حياتڭ مدارِ سعادتى يالڭز ايماندر.

رسالهِٔ النورده يگرمى سكزنجى سوزده و باشقه رساله‌لرنده، حشرڭ جسمانيتى جهتنده گلن ضعيف شبهه‌لره قوّتلى جوابلرينه إكتفاءً بوراده يالڭز بر قيصه إشارتله ديرز كه: أسماءِ إلٰهيه‌نڭ أڭ جمعيتلى آيينه‌سى جسمانيتده‌در. و خلقتِ كائناتده‌كى مقاصدِ إلٰهيه‌نڭ أڭ زنگينى و فعّال مركزى جسمانيتده‌در. و إحساناتِ ربّانيه‌نڭ أڭ چوق چشيدلرى و رنگارنكلرى جسمانيتده‌در. و بشرڭ إحتياجات ديللريله خالقنه قارشى دعالرينڭ و تشكّراتنڭ أڭ كثرتلى تخملرى ينه جسمانيتده‌در. معنويات و روحانيات عالملرينڭ أڭ متنوّع چكردكلرى ينه جسمانيتده‌در. بونلره قياسًا، يوزر كلّى حقيقتلر جسمانيتده تمركز ايتديگندن، خالقِ حكيم زمين يوزنده جسمانيتى چوغالتمق و مذكور حقيقتلره مظهر أيله‌مك ايچون اويله سرعتلى و دهشتلى بر فعاليتله قافله قافله آرقه‌سنه موجوداته وجود گيديرر، او مشهره گوندرر. صوڭره اونلرى ترخيص ايدر، باشقه‌لرينى گوندرر. متماديًا كائنات فابريقه‌سنى ايشلتديرر. جسمانى محصولاتى طوقويوب، زمينى آخرته و جنّته بر فدانلق باغچه‌سى حكمنه گتيرر. حتّى إنسانڭ جسمانى معده‌سنى ممنون ايتمك ايچون، او معده‌نڭ حال ديليله بقاسنه دائر دعاسنى كمالِ أهمّيتله ديڭله‌يوب قبول ايده‌رك فعلاً جواب ويرمك ايچون، حدسز و حسابسز و يوز بيڭلر