نوعِ إنسانڭ اوچدن بريسنى تشكيل ايدن گنجلر، هوساتلرى غليانده، حسّياته مغلوب، جرئتكار، عقللرينى هر وقت باشنه آلميان او گنجلر، آخرت ايماننى غائب ايتسه‌لر و جهنّم عذابنى تخطّر ايتمزلرسه· حياتِ إجتماعيه‌ده أهلِ ناموسڭ مالى و عِرضى و ضعيف و إختيارلرڭ راحتى و حيثيتى تهلكه‌ده قالير. بعض بر دقيقه لذّتى ايچون بر مسعود خانه‌نڭ سعادتنى محو ايدر و بو گبى حپسده درت بش سنه عذاب چكر، جاناوار بر حيوان حكمنه گچر. أگر ايمانِ آخرت اونڭ إمدادينه گلسه، چابوق عقلنى باشنه آلير. "گرچه حكومت خفيه‌لرى بنى گورمييورلر و بن اونلردن صاقلانه‌بيليرم، فقط جهنّم گبى بر زندانى بولونان بر پادشاهِ ذو الجلالڭ ملائكه‌لرى بنى گورويورلر و فنالقلريمى قيد ايدييورلر. بن باشى بوش دگلم و وظيفه‌دار بر يولجىيم. بن ده اونلر گبى إختيار و ضعيف اولاجغم." دييه بردن، ظلمًا تجاوز ايتمك ايستديگى آدملره قارشى بر شفقت، بر حرمت حسّ ايتمگه باشلار. بو معنانڭ دخى رسالهِٔ النورده برهانلريله ايضاحنه إكتفاءً قيصه كسييورز.

هم نوعِ بشرڭ أهمّيتلى بر قسمى، خسته‌لر و مظلوملر و بزم گبى مصيبتزده‌لر و فقيرلر و آغير جزا آلان محبوسلر· أگر ايمانِ آخرت اونلرڭ إمدادينه يتيشمزسه، هر وقت خسته‌لغڭ إخطاريله گوزى اوڭنه گلن ئولوم و إنتقامنى آلاماديغى و ناموسنى ألندن قورتاره‌مديغى ظالمڭ مغرورانه إهانتى و بيوك مصيبتلرده بوش بوشنه مالنى، أولادينى غائب ايتمكله گلن أليم مأيوسيتى و بر ايكى دقيقه ويا بر ايكى ساعت كيف يوزندن بش اون سنه بويله بر حپس عذابنى چكمكدن گلن كدرلى صيقنتى، ألبته او بيچاره‌لره دنيايى زندان و حياتى بر إشكنجه‌لى عذابه چويرر. أگر آخرته ايمان إمدادلرينه يتيشسه، بردن اونلر نَفَس آليرلر· صيقنتيلرى، مأيوسيتلرى و أنديشه‌لرى و إنتقام حدّتلرى درجهِٔ ايماننه گوره قسمًا و بعضًا تمامًا زائل اولور.