صوڭره، پرمراق و پرإشتياق او مسافر، عالمِ شهادت و جسمانى و مادّى جهتنده مخصوص طائفه‌لرڭ ديللرندن و لسانِ حاللرندن درس آلديغندن، عالمِ غيب و عالمِ برزخده دخى مطالعه ايله بر سياحت و بر تحرّئِ حقيقت آرزو ايدركن، هر طائفهِٔ إنسانيه‌ده بولونان و كائناتڭ ميوه‌سى اولان إنسانڭ چكردگى حكمنده بولونان و كوچكلگى ايله برابر معنًا كائنات قدر إنبساط ايده‌بيلن مستقيم و منوّر عقللرڭ، سليم و نورانى قلبلرڭ قپوسى آچيلدى. باقدى كه· اونلر، عالمِ غيب و عالمِ شهادت اورته‌سنده إنسانى برزخلردر و ايكى عالمڭ بربريله تماسلرى و معامله‌لرى، إنسانه نسبةً او نقطه‌لرده اولويور گورديگندن· كندى عقل و قلبنه ديدى كه: گلڭ، بو أمثالڭزڭ قپوسندن حقيقته گيدن يول داها قيصه‌در. بز اوته‌كى يوللرده‌كى ديللردن درس آلديغمز گبى دگل، بلكه ايمان نقطه‌سنده‌كى إتّصافلرندن و كيفيت و رنكلرندن مطالعه‌مز ايله إستفاده ايتملىيز، ديدى. مطالعه‌يه باشلادى. گوردى كه:

إستعدادلرى غايت مختلف و مذهبلرى بربرندن اوزاق و مخالف اولان عموم إستقامتلى و نورلى عقللرڭ ايمان و توحيدده‌كى إتّصافكارانه و راسخانه إعتقادلرى توافق و ثباتكارانه و مطمئنانه قناعت و يقينلرى تطابق ايدييور. ديمك تبدّل ايتمه‌ين بر حقيقته طايانوب باغلانمشلر و كوكلرى متين بر حقيقته گيرمش، قوپمييور. اويله ايسه بونلرڭ نقطهِٔ ايمانيه‌ده و وجوب و توحيدده إجماعلرى، هيچ قوپماز بر زنجيرِ نورانيدر و حقيقته آچيلان ايشيقلى بر پنجره‌در.

هم گوردى كه: مسلكلرى بربرندن اوزاق و مشربلرى بربرينه مباين اولان او عموم سليم و نورانى قلبلرڭ أركانِ ايمانيه‌ده‌كى متّفقانه و إطمئنانكارانه و منجذبانه كشفيات و مشاهداتلرى بربرينه توافق و توحيدده بربرينه مطابق چيقييور. ديمك،