صوڭره، او يولجى طاغده و صحراده فكريله گزركن، أشجار و نباتات عالمنڭ قپوسى فكرينه آچيلدى. اونى ايچرىيه چاغيرديلر. "گل دائره‌مزده ده گز، يازيلريمزى ده اوقو!" ديديلر. او ده گيردى، گوردى كه: غايت محتشم و مزيَّن بر مجلسِ تهليل و توحيد و بر حلقهِٔ ذكر و شكر تشكيل ايتمشلر. بتون أشجار و نباتاتڭ أنواعلرى بِالإجماع برابر

﴿لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰه﴾

دييورلر گبى لسانِ حاللرندن آڭلادى. چونكه بتون ميوه‌دار آغاج و نباتلر· ميزانلى و فصاحتلى ياپراقلرينڭ ديللريله و سوسلى و جزالتلى چيچكلرينڭ سوزلريله و إنتظاملى و بلاغتلى ميوه‌لرينڭ كلمه‌لريله برابر، مسبّحانه شهادت گتيردكلرينه و

﴿لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ﴾

ديدكلرينه دلالت و شهادت ايدن اوچ بيوك كلّى حقيقتى گوردى:

برنجيسى:

پك ظاهر بر صورتده قصدى بر إنعام و إكرام و إختيارى بر إحسان و إمتنان معناسى و حقيقتى هر بريسنده حسّ ايديلديگى گبى· مجموعنده ايسه، گونشڭ ظهورنده‌كى ضياسى گبى گورونويور.

ايكنجيسى:

تصادفه حواله‌سى هيچ بر جهتِ إمكانى اولميان قصدى و حكيمانه بر تمييز و تفريق، إختيارى و رحيمانه بر تزيين و تصوير معناسى و حقيقتى، او حدسز أنواع و أفرادده گوندوز گبى آشكاره گورونويور و بر صانعِ حكيمڭ أثرلرى و نقشلرى اولدقلرينى گوسترر.

اوچنجيسى:

او حدسز مصنوعاتڭ يوز بيڭ چشيد و آيرى آيرى طرز و شكلده اولان صورتلرى، غايت منتظم، ميزانلى، زينتلى اولارق، محدود و معدود و بربرينڭ مِثلى و بسيط و جامد و بربرينڭ عينى ويا آز فرقلى و قاريشيق اولان چكردكلردن، حبّه‌جكلردن او ايكييوز بيڭ نوعلرڭ فارقه‌لى و إنتظاملى، آيرى آيرى، موازنه‌لى، حياتدار، حكمتلى، ياڭليشسز، خطاسز بر وضعيتده عموم أفرادينڭ صورتلرينڭ فتحى و آچيليشى ايسه اويله بر حقيقتدر كه· گونشدن داها پارلاقدر و بهارڭ چيچكلرى و ميوه‌لرى و ياپراقلرى و موجوداتى صاييسنجه او حقيقتى إثبات ايدن شاهدلر وار دييه، بيلدى.

﴿اَلْحَمْدُ ِللّٰهِ عَلٰى نِعْمَةِ اْلاِيمَانِ﴾

ديدى.